Nie kupuj KOT-a w worku

Kolor się zgadza, struktura wygląda dobrze, cena mieści się w budżecie. Czy to wystarczy, żeby wybrać deskę kompozytową na taras? Nie, bo najważniejszych różnic pomiędzy dostępnymi na rynku produktami często w ogóle nie widać.

Deska tarasowa nie jest towarem, który oglądamy wyłącznie na ekspozycji w sklepie. Po montażu przez kolejne lata będzie wystawiona na słońce, deszcz i mróz, a jednocześnie intensywnie użytkowana. To, jak poradzi sobie w takich warunkach, zależy między innymi od jej składu, technologii produkcji i właściwości użytkowych.

W przypadku WPC (Wood Plastic Composite) ma to szczególne znaczenie. Materiał powstaje z połączenia mączki drzewnej, tworzywa sztucznego oraz odpowiednich dodatków i ulepszaczy. Dlatego dwie niemal identyczne z wyglądu deski nie muszą być tym samym produktem pod względem parametrów.

Kupujący nie ma możliwości sprawdzenia tego samodzielnie gołym okiem. Może porównać kolor, fakturę czy sposób wykończenia powierzchni, ale nie zajrzy do składu deski ani nie przewidzi, jak zmienią się jej właściwości po kilku latach na tarasie. Właśnie tutaj kończy się ocena „na oko”, a zaczyna znaczenie badań i dokumentacji.

Klient nie jest w stanie samodzielnie zweryfikować, co dokładnie znajduje się w składzie i jak dana deska będzie zachowywała się po kilku latach użytkowania.

tłumaczy Piotr Lisowski ekspert JAF Polska

Ładna deska to nie wszystko

Deski kompozytowe przeznaczone do stosowania na tarasach należą do wyrobów budowlanych. Nie wystarczy więc wyprodukować deskę w kraju lub sprowadzić ją z zagranicy, nadać jej własną nazwę i sprzedawać dalej.

Wprowadzenie takiego produktu do obrotu wiąże się z konkretnymi wymaganiami, za których spełnienie odpowiada producent lub importer wprowadzający towar do Unii Europejskiej.

Jednym z obowiązkowych dokumentów jest Krajowa Ocena Techniczna (KOT). Na podstawie odpowiednich badań określa ona właściwości i parametry konkretnego wyrobu. Stanowi podstawę do wystawienia deklaracji oraz oznakowania produktu znakiem budowlanym B.

wyjaśnia Piotr Lisowski ekspert JAF Polska

W przypadku desek oferowanych przez JAF Polska oceny techniczne wydaje Instytut Techniki Budowlanej (ITB), będący akredytowaną i notyfikowaną jednostką badającą i certyfikującą.

Z perspektywy właściciela tarasu ważniejszy od samej procedury jest jednak jej praktyczny sens. KOT oznacza, że za deklarowanymi właściwościami produktu stoją badania. Sprawdzane są między innymi jego wytrzymałość, trwałość użytkowania oraz właściwości, np. antypoślizgowość.

Oceniane jest również zachowanie materiału pod wpływem zmiennych warunków, z którymi będzie mierzył się już po zamontowaniu, w ramach tzw. procesu przyspieszonego starzenia.

Oceniany może być cały system tarasowy, a więc także takie elementy jak legar, wkręty czy klipsy. Dopiero razem tworzą one kompletne rozwiązanie montażowe, którego właściwości zostały zweryfikowane.

Ma to również praktyczną konsekwencję podczas budowy tarasu. Warto korzystać z elementów wskazanych przez producenta i objętych badaniami, zamiast dowolnie łączyć komponenty pochodzące z różnych systemów. Wybieramy przecież nie pojedynczą deskę, lecz rozwiązanie, które ma przez lata funkcjonować jako całość.

Kraj pochodzenia nie wpływa na wymóg dokumentacji

Na rynku kompozytów znajdziemy wiele produktów pochodzących z importu, przede wszystkim spoza Unii Europejskiej. Nie oznacza to jednak automatycznie ani dobrej, ani złej jakości. Sam kraj produkcji niewiele mówi o właściwościach konkretnej deski. Znacznie istotniejsze jest to, czy produkt został zweryfikowany zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W praktyce oznacza to, że przy porównywaniu dwóch podobnie wyglądających desek warto spojrzeć szerzej niż na cenę, kolor, reklamy czy efektowną stronę internetową. Bardzo istotne jest sprawdzenie KOT.

Dlaczego nie każda deska ma KOT?

Uzyskanie Krajowej Oceny Technicznej nie sprowadza się do wypełnienia dokumentów. Procedura wymaga przeprowadzenia szerokich badań produktu i systemu oraz poniesienia przez producenta niemałych nakładów finansowych.

Może to być jeden z powodów, dla których na rynku pojawiają się produkty oferowane taniej, ale bez odpowiedniej dokumentacji. Dlatego przy zakupie desek WPC cena nie powinna być jedynym kryterium porównania. Warto sprawdzić również, co faktycznie za nią stoi.

Częstym powodem, dla którego importerzy tanich desek nie przeprowadzają badań w ITB, jest ryzyko, że nie spełnią one parametrów wymaganych do uzyskania KOT. Zdarza się również, że do badań wysyłane są próbki, które zostały do tego celu specjalnie przygotowane i różnią się od produktu trafiającego później masowo do sprzedaży.

Samo posiadanie KOT także nie oznacza, że producent otrzymuje potwierdzenie właściwości dla wszystkiego, co później sprzedaje pod daną marką. Ocena dotyczy precyzyjnie określonego wyrobu – między innymi jego profilu, rozmiaru oraz składu.

Zgodnie z wymogami KOT nie można zmieniać składu lub technologii produkcji, a następnie nadal powoływać się na wcześniejsze wyniki.

Nie można przebadać tylko jednej kolekcji desek, a uzyskanych wyników traktować jako potwierdzenia właściwości dla innych sprzedawanych przez siebie produktów, choć takie praktyki można spotkać na polskim rynku.

Natur, Deco czy Solid? Zasada jest ta sama

W Gardin ta zasada dotyczy całego asortymentu desek kompozytowych:

„Niezależnie od tego, czy wybierasz deski z kolekcji Gardin Natur, Deco czy Solid, możesz mieć pewność, że zostały przebadane i są prawnie dopuszczone do obrotu.” – podkreśla ekspert JAF Polska

Wybór tarasu nie powinien więc oznaczać zgadywania, czy zapewnienia producenta były prawdziwe. Chodzi o produkt, od którego oczekujemy bezpieczeństwa i trwałości.

Zanim kupisz, zadaj dwa proste pytania sprzedawcy

Zawsze sprawdzaj:

Czy dla tej deski została wydana Krajowa Ocena Techniczna?
Czy produkt jest oznakowany znakiem budowlanym B?

Znaku nie musisz szukać na powierzchni każdej deski. Może znajdować się na opakowaniu zbiorczym (np. palecie z deskami). To sprzedawca powinien być w stanie wskazać dokumentację dotyczącą oferowanego produktu. Oto prosty i łatwy sposób, żeby oddzielić marketingowe zapewnienia od parametrów, za którymi stoją rzeczywiste badania.

Uwaga: KOT nie jest dożywotni – tak jak przegląd techniczny ma swój termin ważności. Sprawdzając dokumenty interesującej nas deski, sprawdźmy termin obowiązywania przedstawionego badania.

„Klient ma prawo wiedzieć, że kupuje wyrób budowlany o jasno określonych właściwościach, a nie produkt-zagadkę, którego charakterystyka opiera się wyłącznie na ustnej deklaracji.” – podsumowuje Piotr z JAF Polska

W końcu taras ma Ci służyć przez długie lata,
więc nie kupuj KOT-a w worku.

W kolejnym materiale przyjrzymy się jeszcze jednej ważnej właściwości desek kompozytowych: reakcji na ogień i klasyfikacji NRO. Dlaczego nie każda deska kompozytowa nadaje się do wszystkiego i co oznacza to w praktyce dla inwestora?